Uyku
Bugün başlangıç düzeyinde dil eğitimi alan öğrencilerimize biraz sohbet amaçlı günlük rutinleri ile ilgili (simple present tense - daily routines) derste bir kaç soru sordum. Sonrasında da bir yazma sınavı yapıldı en yakın arkadaşlarının rutinini de anlatmaları istenen.
Saat 11 gibi yattığını söyleyen bir kaç öğrenci oldu. Ancak, gözlemlediğim kadarıyla genç nesil biraz sosyal medya biraz da bilgisayar oyunları bağımlılığı nedeniyle düzgün ve düzenli uyumuyor. Aslında yıpratıcı bir sürece çok erken giriyor gençler; vücudun en çok büyüme hormonu salgıladığı uyku süresini azaltarak aslında bedenlerine ihanet ediyorlar, ki maalesef bu çok üzücü.
Tıpkı beynin işleyişi gibi uyku da bir muamma. Neden uyuyoruz sorusuna verilebilecek en iyi cevap gün boyu yorulan ve yıpranan vücudumuzu, beynimizi ve organlarımızı dinlendirmek onlara da kendilerini yenilemek için vakit tanımak olsa gerek. İnsan vücudu bu şekilde tasarlanmış. Yeryüzünde hiç uyuyamayan ender sayıda istisnai vaka var elbette... Ama insanoğlu ömrünün üçte birini uykuyla geçirmek üzere planlanmış bir organizma. Kış uykusuna yatan canlıları düşününce görülen o ki neredeyse tüm canlılar için uyku biyolojik bir ihtiyaç.
Kaliteli uyku biraz da karanlıkta aktive olan pineal bez ile üretilen melatonin düzeyi ile ilgili; mutluluk hormonu olan seratonin ise gün ışığıyla daha çok salgılanmakta, yani geceleri melatonin düzeyini arttırarak daha kaliteli uyku uyumak mümkün deniyor. İyi uyumak için düzenli melatonin hapı aldığını bildiğim arkadaşlarım var. Faydası oluyordur umarım. Elbette yaş ile çok bağlantılı uyku ihtiyacı.
Kendimi bildim bileli çocukluğumdan bu yana kaliteli ve düzenli uyuyan birisi olamadım. Nerdeyse hiç... TEDTalk ta iyi uyku ile ilgili çok güzel bir konuşma var: REM periyodu, uyku kalitesini arttırma yollarına dair: perde seçiminden, serinliğe ve uygun zaman dilimlerine kadar kadar pek çok öneri var. Faydası olabilir sorun yaşıyor iseniz. Dün ağır bir yorgan altında yatmanın uyku kalitesini %30a kadar arttırdığına dair ilginç bir makale okudum. Mantıklı göründü doğal gaz fiyatları uçmaya başlamış 😉 ve kış soğukları yaklaşırken.
Vücudumuz bize verilmiş bir tür emanet aslında bir gün terk edip gideceğimiz... İyi kullanmak için iyi uykuya dikkat etmek gerekebilir özellikle de belli bir yaşta yoğun tempoda çalışıyor iseniz...