Stéphanie Frappart
Stéphanie Frappart (Erkek) Dünya Futbol Kupasında maç yöneten ilk kadın hakem diğer iki kadın yan hakem ile beraber. E Grubunda bir üst tura çıkacak takımların neredeyse düğümlendiği Kosta Rika - Almanya maçında görev aldı 1983 doğumlu 1.64 boyundaki Fransız kadın hakem. Bu erkek egemen dünya adına çok geç kalınmış - ama muhteşem bir haber hele de futbolun 1863ten beri - neredeyse 160 yıldır oynandığını düşünecek olursak ...
Dünya Kupasının önüne parantez içinde erkek yazmak durumunda kaldım ister istemez bu tezat durumu vurgulamak için. Elbette çok uzun süredir kadınlar da futbol oynuyor ve hakemlik yapıyorlar. Yeryüzü kadın erkek eşitliği ve cinsiyet eşitliği için çok ama çok geç kalınmış bir karar. İşin ilginç tarafı bu kararın FIFA tarafindan kadın haklarının oldukça kısıtlı olduğu bir coğrafyaya yakın (nispeten daha seküler ve daha modern) bir Arap ülkesi olan zengin Katar'ın ev sahipliği yaptığı dünya kupası sırasında olması da manidar. Tıpkı ırkçı ABD'de Obama'nın 44. ABD başkanı; İngiltere'nin yüzyıllarca soyup soğana çevirdiği sömürgesi Hindistan'ın İngiliz kökenli Hintlisi Rishi Sunak'ın başbakan seçilmesi gibi...
Dünya kurulduğu günden bu yana (insanın yeryüzündeki varlığı diyelim biz buna... İngilizce tabiriyle; since the dawn of humankind) insanoğlu önyargıları ve aşağılayıcı tavrını hep korudu ve hep üstünlük ya da aşağılık kompleksi ile şekillendi insanoğlunun makus talihi ve tarihi... Maalesef. Her tür etnik, ırkçı, seksist, cinsel ayrımcı ve yaftalayıcı bir zihniyet ile yetişti insanoğlu - hangi coğrafya da olursa olsun. Tutsi ve Hutular; beyazlar ve siyahiler, Naziler ve Yahudiler, kadınlar ve erkekler, Yunanlılar ve Türkler, İspanyollar ve Katalanlar, Kızıl Kmerler ve Vietnamlılar; Uygurlar ve Çinliler, vs vs daha yüzlerce makro ve mikro düzeyde etnik ya da ulusal - dini ya da mezhebi ayrılıklar...
Bir kadının bir maçta hakemlik yapması neden bu kadar ilginç? ve önemli olabilir ki? Çok sıradan ve çok doğal bir süreç olmalıydı halbuki... Elbette kadın ve erkek arasında - özellikle de spor müsabakalarında - fiziksel bir güç, sertlik ve performans farkının olduğu aşikar. Pek çok spor dalında da pozitif ayrımcılık gereği aynı şartlarda yarışmaları da makul değil elbette. Kadına zulm olabilir bu durum bazen (bkz. önce kadınlar ve çocuklar). Fakat bu ayrım kas gücüne dayalı sporlara veya ağır işlere has daha ziyade... Onun dışında mental olarak yapılacak hemen her işte kadın ve erkek benzer şartlarda ve düzeyde etkili ve nüfuzlu olabilmeli...
Anadolu'nun bilgesi ve bozkırın tezenesi Neşet Ertaş ustanın dediği gibi: "Kadınlar insandır, biz insanoğlu..." Yeryüzünün daha pek çok Stéphanie Frappart ile dolması dileğiyle...