Sarı Sıcak Günlere Dair
Bugün ve dün (3-4 Temmuz 2023) dünya tarihinde dünya genelinde kaydedilmiş en sıcak günlerinden biriymiş 17.1°C ile. Elbette bu rakam gözünüze çok düşük gelebilir ancak dünya genelinin ortalaması ve 24 saatlik periyot düşünüldüğünde (kutup ortalamaları dahil buna), rahatsız edici derecede yüksek bir sıcaklık oluşmuş durumda ve iklimbilimciler açısından bu tam anlamıyla korkunç bir felaketin habercisi.
Yaklaşık olarak 36 yıldır Ankara'da yaşayan birisi olarak bir yüzyılın üçte birlik kısmında dünya tarihi açısından bu kadar kısa bir zaman zarfında nasıl bir iklimsel değişikliğe şahitlik ettiğimiz aşikar. Mevsimler ciddi biçimde kaymaya başladı. Bahar yaza doğru kaydı ve artık Nisan Yağmurları gibi bir dönem sanki bir ay ileri ötellenmiş gibi görünüyor.
Zannederim 15 yıl kadar önce idi. Ankara'da yoğun kar ve buzlanma yüzünden arabayı bir kaç hafta garajdan çıkaramadığımız günler olmuştu. Çıkış yolu kar ve kalın buz tabakası ile kullanılmaz halde idi. Kar bile artık eskisi gibi yağmıyor Ankara'da... Üniversitedeki gençlik dönemlerimizin kar altındaki o romantik yürüyüşleri yeni neslin gençlerine pek nasip olmuyor zannederim. Lamba ışıkları altında gökten süzülerek düşen kar tanelerinin verdiği o naif serinlik de yok gönlü ısıtacak...
Şimdi Haziran'da sağanak yağış ve dolu, Mayısta kar yağışı, Temmuzda ahmak ıslatan yağmuru ve kimi yerlerde ise sel baskınları duyuyoruz. Yarın da yağışlı şehirler var denildi hava durumunda...Temmuzun ortasına doğru ilerlerken üstelik! Özetle garip şeyler oluyor ve bu bizi pek çok şekilde etkileyecek, bunu önceden fark edip gardımızı almaz isek...
Hayat pek çok açıdan döngüsel (cyclical)... Ben de döngüselliğin hayatın en belirgin parçası olduğuna şiddetle inanlardanım. Sosyolojik, tarihsel, iklimsel ve bireysel düzlemelerde ciddi bir döngü var. Tüm gezegenlerin (kısmen geoid olanlar var elbette), onların etrafında döndüğü güneş ve yıldızların ve onların rotası addedilen yörüngelerin (bazıları da eliptik) hepsi dairesel şekiller ile ifade ediliyor matematiksel olarak. Yani bir döngü ver - dairesel olarak tekrar edip duran ...
Iklim de bu döngüden payını alacak elbette... Mini bir buzul çağı bekliyor bizi deniliyor. Bu bir felaket tellallığı değil elbette... Realitenin ifade edilmesi. Tıpkı tarihte bazı medeniyet ve imparatorlukların yükselip çökmesi gibi mevsimlerde belirli zaman aralıklarında kendilerini yeni ısınma ve soğuma periyotları ile ifade edecekler. Iklim dünya tarihinin en büyük sosyal hareketlendiricilerinden birisi aslında. Göçlerin habercisi... Bizi farklı günler bekliyor...
Greta Thunberg gibi aktivistler üstüne düşeni yapmaya çalıştılar. Kyato Protokolü benzeri pek çok oluşum ile devletler düzeyinde farkındalıklar arttırıldı - elbette hepsi çok yetersiz insan tamahı karşısında eriyip gidiyor bu zayıf çabalar... insanlık kendi idam sehpasına doğru ilerliyor sanayileşme ve üretim konusunda bilinçsiz bir cüretkarlık ile var olan ve yenilemeyen kaynakları hunharca tükettiği müddetçe...
Gerçekten sıcak ve bu bunaltıcı günler yaşıyoruz. Imkânı ve zamanı olanların bir an önce kendilerini suya atma ve serinletme zamanı geldi...
Çok sıcak bir gündü ve yürürken farkında olmadan 1.5 litre su içmiş birisi olarak sadece tarihe bir not düşmek istedim. Dikkatli olmak gerekiyor sıcaklar karşısında...
Güzel bir çeyrek asır olması temennisiyle...