Ana içeriğe atla

Ikili İlişkilerde Mutluluk Çıtası

İkili İlişkilerde Mutluluk Çıtası 

Pazar Yazıları No: 047


Nedenini tam olarak çözememekle birlikte, yıllar içerisinde mutluluğu anlama konusunda ciddi bir çaba sarf ettiğimi fark ettim - Rodin'in Düşünen Adam tasvirindeki bronz heykeli kadar olmasa da konuyu epeyce düşündüm hem de uzun uzun... 


Bireysel anlamda kısa veya görece uzun soluklu mutluluk için 7-8 başlık saymak elbette mümkün. Hızlı (ama muhtemelen geçici olan türdeki) mutluluk için bazen pazar sabahı yudumlanan bir bardak demli çay, en sevdiğiniz yazardan okuduğunuz bir cümle, yeni giyilen sabun kokan bir kıyafet, yeniden seyredilen romantik bir film sahnesi, size özel gelen minik de olsa bir hediye belki de bir söz bir mesaj bir not; karşınızdaki kişinin gözlerinin gülerek size tebessüm etmesi, sıradan bir başarı öyküsünün sevinçle paylaşılması bile yeterli olacaktır. Çocukların mutlu olduğu şeyleri düşünün örneğin; ne kadar naif değil mi?


Gelelim uzun soluklu ve mutlu ilişkilerin olmazsa olmazlarına: 


Uzun soluklu bir ilişkide en önemli unsur (1) karşılıklı güven ve sadakattir; bunun üzerine kurulan (2) sağlıklı iletişim ve empati elbette bağları güçlendirir. Çiftlerin hem birlikte (3) kaliteli zaman geçirmesi hem de (4) birbirlerinin bireysel alanlarına saygı göstermesi ilişkiyi nefes aldırır. Sonrasında (5) oturmuş ortak değerler ile birlikte yapılması planlanmış ortak hedefler uzun vadeli uyumu sağlarken, günlük yaşamda özellikle kişisel alan tahminine duyulan (6) saygı ve takdir sevgiyi canlı tutar. 


Öte yandan, kaçınılmaz bir biçimde yaşanacak olası çatışmalar ise olgunca ve sakin bir şekilde yönetildiğinde ilişkiyi zayıflatmak yerine güçlendirip derinleştirir. Bunun yanında romantizmi (7) küçük jestlerle beslemek çiftler arasındaki duygusal bağı renklendirir, tazeler ve çiftlerin birbirine yeniden bağlanmasını sağlar. Son olarak, hayatın getirdiği değişimlere uyum sağlayarak (8) birlikte büyümek ve beraberce ikili bir ilişkinin tamamlayıcı birer yarımlarına dönüşmek, ilişkinin ömürlük olmasının en büyük sırrı galiba? Zor görünüyor ama hepsi mümkün, aslında? 


Çok mekanik mühendis kafasıyla kaleme alınmış ve aynı zamanda da öğretmenvarî bir ağızla yazılmış tembihkâr bir üslubum var gibi değil mi? Bu ikisinin karması bir kariyeri olan bir adam olarak gözlemim şu; işin kalp yanındaki akılcı yönü de böyle işliyor ister istemez... Bunlar birer hatırlatıcı detay ve yaptığınız haliyle gittiği yere olduğu kadar...


Ben konuyu daha basitçe ifade edeyim: Özünde bu konu çıtayı yüksek tutma meselesi. Beklentilerinizi ne kadar yüksek tutarsanız; fiziksel olarak örneğin güzellik, yakışıklılık, boy pos, bedensel ölçüler, saç göz rengi vb özelliklerin yanı sıra; ev, araba, yazlık, tatil, kıyafet, marka vb maddi beklentilerin yüksekliği de çıtayı ulaşılmayacak ve sürekli mutsuzluğu tetikleyecek biçimde yukarılarda tutar... Bir de kariyer ve yüksek gelir beklentileri de birliktelikleri sadece belirli mecralarda kısıtlı ve tıkanmış bir biçimde kısır döngü halinde mutsuzluk ile hemhal bir boğulma hissiyle atıl bir biçimde dumanlar ardında görünmez kılıp nefessiz bırakıp boğabilir. 


Çok ünlü ve çok zenginlerin sürekli mutlu olduğunu düşünüyor iseniz 27ler Kulübü üyelerinin ve örneğin Robin Williams'ın hayatlarına bakabilirsiniz. Sadece daha zengin olmaya çalışırken ailesini ve evlatlarını ihmal edenler ya da anlık hızlandırılmış hazlar, alışveriş çılgınlığı, uçlarda gezinen sapkın hedonizmin tatmini ile geçici ve çabuk sönen mutluluklar yaşayanlar bu mini hazları sık sık tekrar ederek bir sürü minik hazdan oluşan ama bütünlük içermeyen ve yekpare olmayan ve özdeki ruha bağlı olmayan yapay ve suni ve kırılgan bir zincir kurarlar aslında hiç ulaşılamayan ve aslında da gerçekte var olmayan bir hedefe tutturulmuş dahi olmayan bir halka... 


Uzun yıllar önce, evlilik hayatındaki mutluluğu anlamlandırma çabası içinde olduğum bir dönemde Exupéry'nin Küçük Prens'inde okuduğum bir diyaloğu hatırladım yine; beklentileri bir türlü kafasında oturmayan tavuk hırsızı kızıl tilki ve sarışın küçük prens arasında geçen o meş’um ve masum konuşma: "hiç bir şey insanın istediği gibi olmuyor!" demişti tilki küçük prense... 


Bir yerlerde uzun zaman boyunca kafanızda kurduğunuz o yüksek çıtalı beklenti(leri)niz farklı ve eksik biçimlerde gerçek hayatta karşınıza çıkacak; tezahür ve hayaller birbirleri ile elbette uyuşmayacak. Bunu engellemeniz mümkün değil.  Sadece bu noktada his ve beklentilerinizi kontrol ederek yönetebilirsiniz; konuşarak orta yolu bulup ortak zeminde yürümeye devam etme isteğinizi karşılıklı ifade edebilirsiniz. Bu kadarcık...


Iyi ve mutlu pazarlar dileklerimle. 

Nevfel Baytar 

14 Eylül 2025

Ankara.




Bu blogdaki popüler yayınlar

"Aile" Kavramı Üzerine

"Aile" Kavramı Üzerine Yıllar yıllar önce Bilkent Üniversitesi Edebiyat Fakültesine bağlı olarak, (Faculty of Humanities and Letters), bölüm öğrencilerine "Eleştirel Okuma ve Etkili Sunum" dersleri vermekteydim.  Öğrencilere bir konuyu inceler ve irdelerken, "Socratic Questioning" (ard arda sorular sorarak konunun farklı yönlerini derinleşme denebilir bu kavrama...) denen yöntem ile onları verilen konuyu algılamaya ve farklı cihetlerden ve perspektiflerden konunun "olası farklı yönlerine" bakmaya ve "farklılıkların farkında olmalarını kavratmaya" çalışıyorduk kendi çapımızda.  Bu ders daha sonraki akademik, mesleki ve yöneticilik hayatımda çok ama çok işime yaradı. Yazı yazarken de faydasını gördüm. Özetle öğrendiğim şey basitçe şu oldu: "Her konunun farklı yüzleri ve boyutları olabilir; tek bir cihetten konuya bakmak sığlıktır; zira hayat böyle akmaz, empati de yapmak gerekir..." Ülkenin durumunun farkındasınız. C...

Kaybolan Nesil için Ağıt

Pazar Yazıları No: 062 Kaybolan Nesil için Ağıt ​"A Requiem for a Lost Generation" Uzun süredir yazı yazmaktan imtina ediyordum. Aslında her hafta konular hazırdı aklımda. Pek çok güzel konu ve şiirler uçuşuyordu zihnimde. Nedense hep son anda vaz geçip yazmadım haftalarca.  Hatta bir ara 'Eat, Pray and Love' romanında geçen bir cümle vardı Italyan hayat felsefesini yansıtan "dolce far niente" (the sweetness of doing nothing") yani özetle: Hayatın koşturmacasından uzaklaşıp çabasızca zaman geçirmenin keyfini sürme konusu aklımda idi. "Ignorance is bliss" tadında idi vaz geçtim... Hayalim ise: bir sahil kasabasında kumsala bakıp dalgaları izlemek veya bir parkta öylesine oturmak ve boş hayallere dalmak gibi amaçsız işler peşinde koşmaktı ve üstelik niyetim de bunu yeni aldığım Moka Pot'umda yaptığım filtre kahve eşliğinde yapmanın tadından bahsetmek idi internetten İngilizlerin 'picturesque' (tablo gibi) dedikleri Amalfi...

Alimin Ölümünün Ardından Kendimize Nasihatler

Pazar Yazıları No: 061 Alimin Ölümünün Ardından Kendimize Nasihatler Biraz önce salondaki kütüphanemde yer alan kitaplara bakarken hiç Ilber Ortaylı'ya ait kitap almadığımı fark ettim. Felsefe, edebiyat, düz yazı, ders kitapları arasında gezindi gözlerim ama pek tarih kitabım yokmuş onu fark ettim.  Doksanlı yılların ortasında Bilkent Üniversitesi Insani Bilimler ve Edebiyat Fakültesinde çok genç bir hoca olarak çalışırken fakültemize öğretim görevlisi olarak, Amerika'dan (Princeton University) Talat Sait Halman (Türkiye’nin ilk kültür bakanı) gelmişti. Tanışmış ve sohbet etmiştik (o da ayrı bir anekdot). Sonra da dünyaca meşhur tarihçi Halil İnalcık geldi 90larına merdiven dayamıştı o günlerde bile. Aynı binada ve aynı koridorlarda bu isimlerle yanyana çalışmak bile onurdu. Başkent Üniversitesinde iken de Ilber Ortaylı misafir konuşmacı olarak gelmişti. Her zaman ki gibi nüktedan ve ince ince fırça atarak dinleyicilere.  Ankara Mülkiye'de iken İlber Hoca ile ya...