Kadîm Dostluklar Üzerine
Kadîm dostluk nedir?
Sözlüğe baktığınızda 'kadîm' sözcüğünün; "başlangıcı geçmişin derinliklerinde bulunan, pek çok eskiye uzanan, öncesiz" anlamına gelen bir sıfat olduğunu görüyoruz. Bu sıfatı söz öbeği (lexis) bağlamında en çok dost ve dostluk kelimesi ile yanyana görüyoruz.
Kadîm kelimesi etimolojik olarak Arapça kökenli bir sözcük aslında ve "ilk, asıl, varlığının başı ve öncesi olmayan, başlangıç" gibi anlamlara gelir. Zannediyorum 'kadem' ve 'kademe' sözcükleri de bu aynı kök kelime grubundan türevleniyor. Temelli ve adım ile ilintili sözcükler. Kadîm kelimesi, özetle bir şeyin kökenine, başlangıcına veya ilk varoluşuna işaret etmekte.
Kadîm dostlar deyince, eminim çoğumuzun aklına bir kaç dostumuz geldi. Kimi ilkokuldan, kimi liseden, kimi üniversiteden, kimi iş yerinden, kimi de farklı iletişim mecralarından edindiğimiz ve hayatımıza girmiş eski dostlar. Baki kalan dostluklar arasındalar. Bu dostlardan kimiyle mutat görüşmeler yaparken, kimiyle de seyrek de olsa arada bir iletişim halinde olabiliyoruz. Ama görüşme sıklığı veya seyrekliği bu dostluğun muhteviyatı ve değerliliğine herhangi bir halel getirmiyor. Çünkü kadîm dostluk özünde sağlam ve ayakları yere sıkı basan bir ilişki türü.
Bu bağlamda kadîm dostlar birbirlerinin hep yanında olurlar. Özel günlerde ararlar. Zor günlerde sadece sözleri ile bile büyük destek olurlar; gönül koymazlar. Araya giren mesafelerde ve oluşan boşluk zamanlarda ilişkilerini görüşme ve yazışma olmasa bile hep diri tutarlar. Küsmezler. Hayat gailesinin dostluklarını zedeleyemiyeceğini de bilirler.
Kimi dostluklar yakın birliktelikler, görüşmeler, ziyaretler arada bir yapılan eğlenceli sazlı sözlü sohbetler ile de taçlanabilir... Görüşme biçimi ve sıklığı ne olursa olsun, kadîm dostlar hayatımızı güzelleştiren ve renk katan canlandır...
Harvard Üniversitesinin yaptığı ve dünyanın en uzun akademik çalışması kabül edilen ve 80 yıldır da devam eden ve de TEDTalk'ta Robert Waldinger tarafından anlatılan mutluluk ve mutluluğun sürdürülmesi ile ilişkili bu çalışmada (kesinlikle izlemenizi tavsiye ederim) mutluluğun en büyük sırrının sosyal bir çevre olarak korunan kadîm dostluklar olduğu söyleniyor.
Öğretmenler gününe denk gelen bu güzel Ankara kış gününde kadîm dostlarımızın kadrini bilmemiz ve onları hep hayatımızda tutabilmemiz dileğiyle mutlu pazarlar...
Nevfel Baytar
24 Kasım 2024
Ankara